Cara Kiraan Faktor Kuasa (Power Factor) & Kepentingannya

Apa Itu Faktor Kuasa (Power Factor)?

Faktor Kuasa (Power Factor, PF) ialah ukuran kecekapan penggunaan tenaga elektrik.
Ia menunjukkan sejauh mana tenaga elektrik yang dibekalkan digunakan secara efektif oleh peralatan elektrik.

Nilai faktor kuasa adalah antara 0 hingga 1:

• Hampir 1.0 → penggunaan elektrik cekap

• Rendah (contoh 0.7) → banyak pembaziran tenaga

Formula Kiraan Faktor Kuasa

Formula asas:

Faktor Kuasa (PF) = kW ÷ kVA

Di mana:

• kW (Kilowatt) = Kuasa sebenar yang digunakan

• kVA (Kilovolt Ampere) = Kuasa yang dibekalkan

Contoh Kiraan Mudah

Sebuah premis menggunakan:

• Kuasa sebenar = 8 kW

• Kuasa nyata = 10 kVA

Kiraan:

PF = 8 ÷ 10 = 0.8

👉 Ini bermaksud hanya 80% tenaga digunakan dengan berkesan, selebihnya hilang sebagai kuasa reaktif.

Apa Itu Kuasa Reaktif (kVAR)?

Kuasa reaktif ialah tenaga yang diperlukan untuk:

• Menggerakkan motor

• Menghasilkan medan magnet (aircond, mesin, pam)

Ia tidak menghasilkan kerja sebenar, tetapi tetap direkod dalam sistem elektrik.

Hubungan kuasa:

• kVA² = kW² + kVAR²

Kenapa Faktor Kuasa Sangat Penting?

1️⃣ Jimat Bil Elektrik

Untuk premis komersial & industri, TNB boleh mengenakan penalti jika faktor kuasa rendah.

2️⃣ Kurangkan Beban Sistem

Faktor kuasa rendah menyebabkan:

• Arus tinggi

• Kabel cepat panas

• MCB mudah trip

3️⃣ Panjangkan Hayat Peralatan

Sistem elektrik yang cekap mengurangkan kerosakan motor dan peralatan.

Apakah Nilai Faktor Kuasa Yang Baik?

PremisFaktor Kuasa DisyorkanRumah> 0.90Kedai> 0.85Kilang / Industri> 0.90